'Investeer in wonen en wijken'

Het toekomstbestendig maken van wijken is een investering in de zorg van morgen. Dat zeggen onder andere de Rijksbouwmeester en de Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving vandaag bij de bekendmaking van de winnaars van de eerste ronde van ontwerpwedstrijd WHO CARES. De politiek wil fors extra investeren in de ouderenzorg, en daarbij moet ook geïnvesteerd worden in nieuwe vormen van wonen, zorg en ondersteuning in de wijken, zo zeggen de organisaties. ANBO is heel blij met dit signaal: "We hebben, samen met D66, gepleit voor een nieuwe manier van denken. Niet alleen focussen op de hervormingen in de zorg, maar juist investeren in nieuwe woonvormen. Want mensen die geen zware of complexe zorg nodig hebben, maar wel op zoek zijn naar een vorm van gezamenlijk of beschermd wonen, vallen qua woonvorm tussen wal en schip. Hun sociale netwerk is kleiner geworden, er ontstaan lichamelijke gebreken en de mobiliteit neemt af. Voor deze mensen is het belangrijk om de warmte en veiligheid van anderen om je heen te hebben. Een woonvorm waar je de privacy van een eigen plek hebt maar ook een collectieve ruimte, zoals bijvoorbeeld een gemeenschappelijke woonkamer, keuken of tuin", zo zegt ANBO-bestuurder Liane den Haan.

Te weinig vernieuwing

Nieuwe woonvormen komen maar mondjesmaat op. Hoewel er veel behoefte aan vernieuwing is, staan onnodige regels vaak innovatie in de weg. Mensen worden gedemotiveerd, vaak door financieringsregels en gemeentelijke bureaucratie, om zelf oplossingen te verzinnen. Samenwonen met vrienden of familie, nieuwbouw of verbouw zijn ingewikkeld en tijdrovend, zowel voor particulieren als voor projectontwikkelaars. Het vereist samenwerking tussen de zorg, de woningmarkt en gemeenten, maar ook het lef om de randen van regelgeving op te zoeken. En daadkracht van de politiek om volgend en ondersteunend te zijn aan de wensen van mensen. Daarvoor kan de komende kabinetsperiode al een aantal belangrijke stappen worden gezet.

Tijd voor investeringen

Nieuwe vormen van investeringen zijn nodig, zo zeggen zowel de Rijksbouwmeester als de RVS. "Alles is veranderd in ons land, behalve onze woonwijken. Veranderingen in de zorg, demografische ontwikkelingen en een andere kijk op gezondheid hebben geleid tot nieuwe ruimtelijke opgaven in de woonwijken. Dit vraagt om radicale oplossingen. Een stad die goed is ingericht voor senioren en kwetsbaren, is een goede stad voor iedereen" , vindt Rijksbouwmeester Floris Alkemade.

"Goede zorg begint bij een beter thuis", zegt Pauline Meurs, voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving. "Daarom moeten we meer werk maken van de kwaliteit van het wonen. Dat betekent dat we moeten investeren in passende huisvesting, toegankelijke buurten, zorg dichtbij huis en versterking van sociale verbanden."

Binnenlands Bestuur: 'Radicale oplossingen'

Maak prioriteit van wonen

Ten eerste moet het volgende kabinet de opdracht krijgen dat de bewindspersonen van Volksgezondheid en Wonen écht samen optrekken. Een goede woning is een voorwaarde voor zo lang mogelijk zelfstandig blijven, ook als er hulp op zorg nodig is. Daarnaast moeten we de onnodige belemmeringen vanuit wet- en regelgeving wegnemen. Zodat het makkelijker wordt om zelf het initiatief kunnen nemen om met elkaar een project op te zetten voor gemeenschappelijk wonen. Op die manier kunnen we mensen écht de keuze bieden waar ze op welke manier willen leven, wonen en ouder worden.